rights@dukaj.pl
Po piśmie
Twórczość w czasach sztucznej inteligencji. Zbiór esejów
Technologia pisma stworzyła cywilizację człowieka. Myślenie pismem oznacza myślenie symbolami, ideami i kategoriami. Daje bezpośredni dostęp do wnętrza innych: ich emocji, przeżyć i poczucia „ja”.
W esejach ze zbioru Po piśmie Dukaj opisuje ludzkość u progu nowej ery. Kolejne technologie „bezpośredniego transferu przeżyć” – od fonografu do telewizji, Internetu i virtual reality – wyprowadzają nas nieubłaganie z domeny pisma. Stopniowo, niezauważalnie odzwyczajamy się od człowieka, jakiego znaliśmy z literatury – od podmiotowego „ja”.
Jakie są konsekwencje tego procesu? Jak bez „ja” uprawiać sztukę, filozofię, politykę, naukę? Czy jest możliwa religia – a więc wyobrażenie transcendencji – ludzi niezdolnych do myślenia o tym, czego nie widać, nie słychać, nie można dotknąć?
Po piśmie to eseistyczna podróż wokół najbardziej fascynujących zagadnień współczesnej cywilizacji – aż do jej kresu i do kresu człowieczeństwa, jakie znamy.
Książka Po piśmie potwierdza, że Jacek Dukaj – tu jako eseista – jest uważnym obserwatorem współczesnej rzeczywistości i przemian w kulturze, dokonujących się zwłaszcza pod wpływem dynamicznego rozwoju technologii informacyjnych.[…] Po piśmie może być sygnałem, że Jacek Dukaj, przedstawiciel średniego pokolenia pisarzy, przejął po Stanisławie Lemie pałeczkę intelektualnej sztafety.
Joanna Kapica-Curzytek, Esensja
Ostatecznym żyrantem cyfrowego odcieleśnienia pozostają nasze ciała – skazane na głód, cierpienie czy zagładę. Tego się chyba nie spodziewali obrońcy metafizyki pisma – także Jacek Dukaj, który w Po piśmie jest takim właśnie metafizykiem, a może nawet mistykiem.
Michał Tabaczyński, Dwutygodnik
